راهنمایی درمان نوروپاتی دیابتی+ علائم، انواع و پیشگیری

نوروپاتی دیابتی یکی از شایع‌ترین عوارض دیابت است که به اعصاب محیطی آسیب می‌رساند. با کنترل دقیق قند خون، معاینات منظم و مراجعه به‌موقع به پزشک می‌توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.

نوروپاتی چیست؟

نوروپاتی دیابتی (Diabetic Neuropathy) نوعی آسیب عصبی است که در نتیجه دیابت نوع ۱ و نوع ۲ ایجاد می‌شود. این بیماری به تدریج و در طول سال‌ها پیشرفت می‌کند و معمولاً زمانی بروز می‌کند که قند خون برای مدت طولانی بالا بماند.
بر اساس آمار، حدود ۵۰٪ از افراد مبتلا به دیابت در طول زندگی خود دچار نوروپاتی می‌شوند. این بیماری می‌تواند پاها، دست‌ها، اعضای داخلی و حتی قلب را تحت تأثیر قرار دهد.

برای مشاوره رایگان با کلینیک بهبودان مرکز تخصصی درمان زخم‌های مزمن و پای دیابتی ۰۹۱۲۸۱۱۲۷۱۸ تماس بگیرید.

انواع نوروپاتی دیابتی

 نوروپاتی محیطی (رایج‌ترین نوع): این نوع بیشتر پاها و انگشتان را درگیر می‌کند و شایع‌ترین شکل نوروپاتی دیابتی است. علائم آن معمولاً در شب تشدید می‌شوند.

نوروپاتی اتونومیک: سیستم عصبی اتونومیک که کنترل‌کننده قلب، مثانه، معده، روده، اعضای تناسلی و چشم‌ها است را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این نوع می‌تواند منجر به تنظیم غیرطبیعی فشار خون، مشکلات گوارشی و اختلال در عملکرد جنسی شود.

نوروپاتی پروگزیمال: باعث درد در ران‌ها، لگن و باسن می‌شود و اغلب ضعف عضلانی در پاها ایجاد می‌کند. این نوع کمتر شایع است و عمدتاً در افراد مسن‌تر دیده می‌شود.

نوروپاتی کانونی (مونونوروپاتی): آسیب ناگهانی به یک عصب خاص که می‌تواند باعث ضعف یا درد در ناحیه صورت، تنه یا پا شود. این نوع نوروپاتی معمولاً خود به خود بهبود می‌یابد.

دلایل ایجاد نوروپاتي ديابتي

چرا نوروپاتی دیابتی رخ می‌دهد؟ قند خون بالا و کنترل‌نشده اصلی‌ترین عامل آسیب به اعصاب است که در ارسال سیگنال‌ها به مغز اختلال ایجاد کند. به علاوه قند خون بالا می‌تواند دیواره مویرگ‌ها را به شدت ضعیف کند.

فاکتورهای خطر در نوروپاتي چیست؟

عدم کنترل قند خون مهم‌ترین عامل است؛ هرچه قند خون بالاتر و کنترل ضعیف‌تر باشد، خطر بیشتر است.

سابقه دیابت طولانی مدت می‌تواند فرد را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به نوروپاتی قرار دهد.

در نتیجه دیابت کلیه‌های بیمار دچار اختلال شده و سموم مختلفی وارد جریان خون شده و به اعصاب آسیب می‌زند.

چاقی و اضافه وزن BMI بالای ۲۵، مقاومت به انسولین را افزایش می‌دهد.

استعمال دخانیات عروق خونی را تنگ و جریان خون را کاهش می‌دهد

فشار خون و کلسترول بالا به عروق تغذیه‌کننده اعصاب آسیب می‌زنند.

ژنتیک و سابقه خانوادگی نیز در ایجاد حساسیت به نوروپاتی نقش دارد.

علائم نوروپاتی دیابتی

علائم هشداردهنده که نباید نادیده گرفت، بسته به نوع و شدت نوروپاتی متفاوت است. اما مهم‌ترین آن‌ها، علائم مربوط به پاها و دست‌ها بوده که عبارتند از:

• سوزش، گزگز یا احساس شوک الکتریکی در پاها (خصوصاً شب‌ها)
• بی‌حسی یا کاهش حس لامسه، گرما و سرما
• احساس ضعف عضلانی در پاها و دست‌ها
• عدم احساس درد ناشی از بریدگی یا زخم
• حساسیت غیرطبیعی به لمس (حتی وزن ملافه دردناک است)
• تغییر در راه رفتن و تعادل
• زخم‌های دیرالتیام روی پاها

تشخیص نروپاتی دیابتی

پزشک معالج، نوروپاتی دیابتی را بر اساس علائم، سابقه خانوادگی و پزشکی، معاینه فیزیکی شامل: معاینه عصبی و معاینه پاها و آزمایش‌ها تشخیص می‌دهد.

 توجه: اگر مبتلا به دیابت هستید، حداقل سالی یک‌بار باید معاینه کامل پاها و ارزیابی وضعیت اعصاب انجام دهید.

برای مشاوره رایگان با کلینیک بهبودان مرکز تخصصی درمان زخم‌های مزمن و پای دیابتی ۰۹۱۲۸۱۱۲۷۱۸ تماس بگیرید.

درمان نوروپاتی

هیچ درمان قطعی برای نوروپاتی دیابتی وجود ندارد، اما رویکردهای درمانی متعددی می‌توانند پیشرفت بیماری را متوقف کنند و کیفیت زندگی را بهبود بخشند:

کنترل قند خون (اساسی‌ترین درمان): حفظ سطح HbA1c زیر ۷٪ مهم‌ترین اقدام برای جلوگیری از پیشرفت نوروپاتی است. تحقیقات نشان داده‌اند کنترل دقیق قند خون می‌تواند خطر نوروپاتی را تا ۶۰٪ کاهش دهد.

داروهای تسکین درد: استفاده از داروهای ضدصرع مانند: پره‌گابالین (Lyrica) و گاباپنتین برای کاهش درد عصبی، استفاده ازداروهای ضدافسردگی مانند: دولوکستین (Cymbalta) هم درد را کاهش می‌دهد و هم به مدیریت افسردگی ناشی از بیماری کمک می‌کند. هم چنین استفاده از کرم‌های موضعی مانند: کرم کپسایسین برای کاهش درد سطحی مناسب است.

 درمان‌های فیزیکی و توان‌بخشی: انجام فیزیوتراپی برای بهبود قدرت عضلانی و تعادل، ماساژ درمانی برای کاهش درد و بهبود گردش خون، TENS (تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست) توصیه می شود.

مراقبت از زخم پای دیابتی: زخم‌های پای دیابتی نیاز به مراقبت تخصصی دارند. کلینیک‌ زخم بهبودان از روش‌های پیشرفته‌ای مانند پانسمان‌های پیشرفته، درمان با فشار منفی (VAC) و پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) استفاده می‌کند.

پیشگیری از نوروپاتی دیابتی

راهکارهای اثبات‌شده برای پیشگیری این بیماری در زیر گفته شده است:

• کنترل منظم قند خون: قند خون ناشتا را بین ۸۰ تا ۱۳۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر نگه دارید.
• فعالیت بدنی منظم: حداقل ۱۵۰ دقیقه پیاده‌روی یا ورزش متوسط در هفته داشته باشید.
• تغذیه سالم: مصرف قند، آرد سفید و چربی‌های اشباع را کاهش و مصرف سبزیجات و پروتئین افزایش دهید.
• ترک سیگار : سیگار سرعت پیشرفت نوروپاتی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
• بررسی روزانه پاها: هر روز پاها را از نظر بریدگی، تاول، قرمزی یا تورم بررسی کنید.
• انتخاب کفش مناسب: کفش‌های راحت و اندازه با پد محافظ برای جلوگیری از زخم بپوشید.
• کنترل فشار خون و کلسترول: فشار خون زیر ۱۳۰/۸۰ و LDL زیر ۱۰۰ هدف گذاری کنید.
• مراجعات منظم به پزشک: ویزیت پا حداقل سالی یک بار، HbA1c هر ۳ ماه انجام دهید.

تماس با کلینیک زخم بهبودان

کلینیک زخم بهبودان درمان انواع زخم های سوختگی، دیابتی، زخم بستر با پانسمان های نوین
زخم را دست کم نگیرید. هر چه زودتر اقدام کنید، روند بهبودی سریع‌تر خواهد بود.
اکنون تماس بگیرید ۰۹۱۲۸۱۱۲۷۱۸

سخن آخر

نوروپاتی دیابتی یکی از عوارض جدی دیابت نوع ۱ و ۲ است که با آسیب عصبی پیشرونده همراه است. اگرچه درمان قطعی برای آن وجود ندارد، با مدیریت دقیق قند خون، سبک زندگی سالم، مراقبت منظم از پاها و مراجعه به‌موقع به پزشک می‌توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد و کیفیت زندگی را حفظ نمود. هرگز علائم را نادیده نگیرید.