شستشوی زخم جهت بهبود سریع‌تر و پیشگیری از عفونت زخم

در این مقاله، توضیح می‌دهیم که شست و شوی زخم چیست، چرا اهمیت دارد و چگونه باید از محلول‌ها و مایع‌های شستشوی زخم به‌ درستی استفاده کرد.

برای مشاوره رایگان با کلینیک بهبودان مرکز تخصصی درمان زخم‌های مزمن و پای دیابتی ۰۹۱۲۸۱۱۲۷۱۸ تماس بگیرید.

چرا شستشوی زخم اهمیت دارد؟

زخم‌ها، به‌ویژه زخم‌های باز، محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها و تشکیل بیوفیلم فراهم می‌کنند. بیوفیلم لایه‌ای نازک و چسبنده از میکروارگانیسم‌هاست که دور تا دور زخم را می‌پوشاند و مانع از رسیدن اکسیژن، مواد مغذی و داروهای موضعی به بافت آسیب‌دیده می‌شود. شستشوی زخم با محلول مناسب باعث می‌شود:

• بار میکروبی و ذرات آلوده روی سطح زخم کاهش یابد.
• بیوفیلم شکسته و از سطح زخم جدا شود.
• بستر زخم برای پانسمان یا بخیه آماده شود.
• خطر عفونت زخم و تأخیر در بهبودی کاهش پیدا کند.

محلول شستشوی زخم چیست و چه انواعی دارد؟

محلول شستشوی زخم به مایعی گفته می‌شود که به‌طور اختصاصی برای تمیز کردن بستر زخم، از بین بردن ترشحات و کاهش بار میکروبی طراحی شده است. برخلاف آب معمولی یا سرم فیزیولوژی که تنها خاصیت شست‌وشو دهنده دارند، محلول‌های تخصصی شستشوی زخم معمولاً حاوی ترکیباتی هستند که به تجزیه بیوفیلم و کنترل میکروب‌ها کمک می‌کنند. انتخاب مایع شستشوی زخم مناسب به نوع زخم، عمق آن و مرحله بهبودی بستگی دارد و بهتر است زیر نظر متخصص انجام شود.

برای مشاوره رایگان با کلینیک بهبودان مرکز تخصصی درمان زخم‌های مزمن  ۰۹۱۲۸۱۱۲۷۱۸ تماس بگیرید.

نحوه استفاده از سرم شستشو برای بخیه

در زخم‌های بخیه‌شده، شستشوی منظم اهمیت دوچندانی دارد؛ زیرا هرگونه آلودگی می‌تواند باعث باز شدن بخیه یا عفونت زیر آن شود. برای شستشوی محل بخیه معمولاً این مراحل توصیه می‌شود:

• ابتدا دست‌ها را کاملاً بشویید یا از دستکش استفاده کنید.
• با ملایمت و بدون فشار، سرم شستشو را روی محل بخیه بریزید تا ترشحات و آلودگی سطحی شسته شود.
• از مالش یا سایش مستقیم روی خط بخیه خودداری کنید.
• محل را با گاز استریل و بدون فشار خشک کنید.
• در صورت وجود قرمزی، تورم یا ترشح غیرعادی، حتماً به پزشک یا کلینیک بهبودان مراجعه کنید.

استفاده مداوم و اصولی از سرم شستشو، احتمال باز شدن زخم و بروز عفونت پس از بخیه را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد.

معرفی محلول پرونتوسان (Prontosan)

پرونتوسان یکی از شناخته‌شده‌ترین محلول‌های تخصصی شستشوی زخم در دنیاست که ترکیبی از بتائین و پلی‌هگزانید (PHMB) دارد.

بتائین ماده فعال این محلول است که کشش سطحی اطراف بیوفیلم را کاهش می‌دهد و به این ترتیب باعث مرطوب شدن و شل شدن بیوفیلم می‌شود؛ در نتیجه محلول می‌تواند راحت‌تر به داخل لایه‌های آلوده نفوذ کند.

پلی‌هگزانید یا PHMB نیز یک ترکیب بیگوانیدی سریع‌اثر است که از پلیمرهایی تشکیل شده که پس از اتصال به غشای سلولی میکروب‌های هدف، باعث از بین رفتن آن‌ها می‌شوند.
ترکیب این دو ماده، پرونتوسان محلول را به گزینه‌ای مؤثر برای کاهش بار میکروبی و تخریب بیوفیلم تبدیل کرده است. پرونتوسان معمولاً در بسته‌بندی‌های ۱۰ میلی‌لیتری و حجم‌های بزرگ‌تر موجود است و برای تأثیرگذاری بیشتر می‌توان آن را همراه با ژل پرونتوسان استفاده کرد تا زمان تماس محلول با بستر زخم افزایش یابد.

بهترین روش استفاده از پرونتوسان

بهترین شیوه استفاده از پرونتوسان برای شستشوی زخم، ترکیب آن با سُوآپ (گاز یا تامپون استریل) است. به این صورت که محلول روی زخم ریخته شده و سپس با سُوآپ به‌آرامی روی سطح زخم و اطراف آن ماساژ داده می‌شود تا بیوفیلم و ترشحات به‌طور کامل جدا شوند. این روش، پاکسازی مکانیکی و شیمیایی را همزمان انجام می‌دهد و اثربخشی شستشو را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

نکات مهم در شست و شوی زخم

• همیشه از محلول‌ها و مایع‌های استریل و اختصاصی زخم استفاده کنید. .
• دمای محلول باید نزدیک به دمای بدن یا محیط باشد تا حساسیت ایجاد نکند.
• شستشو باید با فشار ملایم انجام شود؛ فشار زیاد می‌تواند به بافت تازه آسیب بزند.
• تناوب شستشو باید طبق دستور پزشک یا متخصص زخم تعیین شود.
• در صورت افزایش درد، بو، ترشح چرکی یا تب، حتماً به کلینیک تخصصی زخم بهبودان مراجعه کنید.

تماس با کلینیک زخم بهبودان

کلینیک زخم بهبودان درمان انواع زخم های سوختگی، دیابتی، زخم بستر با پانسمان های نوین
زخم را دست کم نگیرید. هر چه زودتر اقدام کنید، روند بهبودی سریع‌تر خواهد بود.
اکنون تماس بگیرید ۰۹۱۲۸۱۱۲۷۱۸

نتیجه‌گیری

شستشوی زخم، هرچند مرحله‌ای ساده به‌نظر می‌رسد، اما پایه و اساس روند بهبودی است. انتخاب محلول شستشوی زخم مناسب، آشنایی با نحوه استفاده از سرم شستشو برای بخیه و بهره‌گیری از محصولات تخصصی مانند پرونتوسان می‌تواند روند درمان را کوتاه‌تر و ایمن‌تر کند. اگر با زخم دیرجوش، زخم بستر، زخم دیابتی یا زخم بعد از جراحی مواجه هستید، بهتر است شستشو و مراقبت از زخم را زیر نظر متخصصان کلینیک درمان زخم بهبودان انجام دهید تا از بروز عوارض جلوگیری شود.